مالیات خرید و فروش آهن در بورس کالا؛ نحوه محاسبه، ارزش افزوده و نکات مالیاتی

خرید و فروش آهن و محصولات فولادی در بورس کالا از نظر مالیاتی با معامله‌ای که خارج از بورس انجام می‌شود تفاوت‌هایی دارد و فعالان این حوزه باید علاوه بر مبلغ معامله، به مالیات بر ارزش افزوده، صورتحساب، اسناد خرید و فروش و مالیات عملکرد نیز توجه داشته باشند.

برای بسیاری از فعالان بازار این سؤال مطرح است:

آیا خرید آهن از بورس کالا مالیات دارد؟ مالیات فروش آهن در بورس کالا چگونه محاسبه می‌شود؟ آیا قیمت اعلام‌شده در بورس کالا شامل مالیات ارزش افزوده است؟ و آیا فروش کالا در بورس کالا مزیت مالیاتی دارد؟

پاسخ این پرسش‌ها به نوع کالا، نوع معامله، وضعیت مالیاتی خریدار و فروشنده و مقررات حاکم بر معامله بستگی دارد.

در این مقاله، مالیات خرید و فروش آهن در بورس کالا را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کنیم.

خودِ انجام معامله در بورس کالا به این معنا نیست که معامله از تمام مالیات‌ها معاف است.

باید میان انواع مالیات تفاوت قائل شویم.

در یک معامله آهن یا فولاد ممکن است موضوعات مختلفی مانند:

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات عملکرد فروشنده

مالیات عملکرد خریدار

هزینه‌ها و کارمزدهای معامله

مالیات و عوارض مرتبط با صورتحساب

مطرح باشد.

بنابراین نمی‌توان صرفاً به این دلیل که آهن از بورس کالا خریداری شده، گفت معامله هیچ مالیاتی ندارد.

یکی از جستجوهای مهم کاربران «مالیات خرید آهن از بورس کالا» است.

خریدار هنگام خرید محصولات فولادی باید به اجزای مبلغ نهایی معامله توجه کند.

قیمت اعلام‌شده برای محصول در بورس ممکن است با مبلغ نهایی پرداختی یکسان نباشد و بسته به شرایط معامله، مواردی مانند مالیات و عوارض ارزش افزوده و هزینه‌های مرتبط با معامله نیز در محاسبه نهایی دخالت داشته باشند.

به همین دلیل، برای محاسبه مبلغ نهایی خرید باید به اطلاعیه عرضه، صورتحساب و اسناد رسمی معامله توجه کرد.

مبلغ فروش ثبت‌شده در بورس بخشی از اطلاعات مالی فعالیت فروشنده محسوب می‌شود و باید با اسناد حسابداری و مالیاتی او هماهنگ باشد.

بنابراین فروشنده باید اطلاعات مربوط به:

مقدار کالا

قیمت فروش

مبلغ معامله

صورتحساب

مالیات و عوارض مربوط

اسناد تسویه

را به‌صورت منظم نگهداری کند.

این موضوع مخصوصاً برای شرکت‌ها و فعالانی که حجم بالایی از محصولات فولادی را در بورس کالا عرضه می‌کنند اهمیت زیادی دارد.

 

یکی از اشتباهات رایج خریداران این است که قیمت تابلو بورس را با قیمت نهایی پرداختی یکی بدانند.

در معاملات محصولات فولادی، باید مشخص شود قیمت اعلام‌شده مربوط به چه بخشی از معامله است و مالیات و عوارض ارزش افزوده چگونه در صورتحساب نهایی اعمال می‌شود.

بنابراین هنگام بررسی قیمت میلگرد، تیرآهن، ورق یا سایر محصولات فولادی در بورس کالا، صرفاً به قیمت پایه یا قیمت معامله‌شده در تابلو اکتفا نکنید و صورتحساب و اسناد نهایی معامله را نیز بررسی کنید.

مالیات بر ارزش افزوده یکی از مهم‌ترین بخش‌های مالیات خرید و فروش آهن در بورس کالا است.

نرخ عمومی مالیات و عوارض ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ به ۱۰ درصد رسیده که شامل ۶ درصد مالیات و ۴ درصد عوارض است.

البته در معاملات بورس کالا باید نوع کالا و مقررات مربوط به همان معامله بررسی شود و نباید صرفاً با مشاهده نرخ عمومی، بدون بررسی وضعیت کالا و صورتحساب، مبلغ مالیات را تعیین کرد.

از طرف دیگر، مالیات ارزش افزوده با مالیات عملکرد متفاوت است.

مالیات ارزش افزوده مربوط به سازوکار مالیات بر مصرف و تکالیف مربوط به عرضه کالا و خدمات است، در حالی که مالیات عملکرد به درآمد مشمول مالیات کسب‌وکار مربوط می‌شود.

بله، قانون مالیات‌های مستقیم برای برخی کالاهای پذیرفته‌شده و فروخته‌شده در بورس‌های کالایی، مزیت مالیاتی مشخصی در نظر گرفته است.

طبق ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم، معادل ۱۰ درصد از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهایی که در بورس‌های کالایی پذیرفته شده و به فروش می‌رسند، با تأیید سازمان امور مالیاتی از سال پذیرش تا سال حذف از فهرست، مشمول بخشودگی مقرر در قانون است. 

بنابراین این موضوع را نباید با «معافیت کامل از مالیات» اشتباه گرفت.

این نکته برای شرکت‌ها و فعالانی که حجم قابل توجهی از محصولات آهن و فولاد را در بورس کالا عرضه می‌کنند، بسیار مهم است.

 

تفاوت مالیات خرید آهن از بورس کالا با خرید از بازار آزاد

یکی از پرسش‌های کاربردی این است که آیا از نظر مالیاتی بین خرید آهن از بورس کالا و خرید از بازار آزاد تفاوت وجود دارد؟

مهم‌ترین تفاوت در ساختار معامله، مستندات و نحوه ثبت اطلاعات است.

در معامله بورس کالا معمولاً اطلاعات معامله و اسناد آن ساختارمندتر است و خریدار و فروشنده باید فرآیند مربوط به معامله، تسویه و صورتحساب را رعایت کنند.

در مقابل، در معاملات خارج از بورس نیز رعایت الزامات قانونی و صدور و نگهداری اسناد و صورتحساب‌های مربوط ضروری است.

بنابراین بورس کالا به معنی حذف تکالیف مالیاتی نیست؛ بلکه مستندسازی معامله اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

میلگرد یکی از مهم‌ترین محصولات فولادی معامله‌شده در بورس کالاست.

در خرید و فروش میلگرد باید موارد زیر بررسی شود:

قیمت معامله

مقدار و تناژ

ارزش کل معامله

مالیات و عوارض مربوط

صورتحساب

هزینه‌های مرتبط با معامله

اسناد خرید و فروش

نحوه ثبت معامله در حسابداری

مالیات فولاد در بورس کالا

در معاملات فولاد نیز موضوع مالیات را باید در دو سطح بررسی کرد:

مالیات مربوط به معامله

مانند مالیات و عوارض ارزش افزوده در موارد مشمول.

مالیات عملکرد

درآمد و سود حاصل از فعالیت اقتصادی در چارچوب مقررات مالیات‌های مستقیم بررسی می‌شود.

در نتیجه، عبارت «مالیات فولاد در بورس کالا» تنها به یک نوع مالیات اشاره نمی‌کند.

اگر خرید در چارچوب فعالیت اقتصادی انجام شده و اسناد و مدارک معتبر معامله وجود داشته باشد، مستندات خرید برای حسابداری و رسیدگی مالیاتی اهمیت زیادی خواهند داشت.

آهن‌فروش باید مدارک مربوط به خرید را نگهداری کند، از جمله:

اسناد معامله

صورتحساب

اسناد تسویه

مدارک حمل و تحویل

اطلاعات پرداخت

مدارک مربوط به فروش بعدی کالا

این اسناد می‌توانند در زمان رسیدگی مالیاتی برای اثبات خرید و ماهیت فعالیت مورد استفاده قرار گیرند.

خرید یا فروش آهن در بورس کالا به این معنا نیست که مالیات عملکرد فعال اقتصادی حذف می‌شود.

فعال اقتصادی همچنان باید درآمد و هزینه‌های فعالیت خود را در چارچوب مقررات مالیاتی ثبت و مستند کند.

برای یک آهن‌فروش که بخشی از کالا را از بورس کالا خریداری می‌کند، بهتر است اطلاعات:

خرید از بورس → ورود کالا → فروش → دریافت وجه → ثبت حسابداری

با یکدیگر قابل تطبیق باشند.

این زنجیره مستندات می‌تواند در زمان رسیدگی مالیاتی بسیار مهم باشد.

یکی دیگر از موضوعات مهم، هماهنگی اطلاعات معاملات با سامانه مودیان و صورتحساب‌های الکترونیکی است.

اطلاعات معامله باید با اسناد مالی و صورتحساب‌ها هماهنگ باشد.

هرگونه مغایرت میان:

مبلغ خرید

مبلغ فروش

صورتحساب

حسابداری

اسناد بانکی

اطلاعات سامانه

می‌تواند باعث ایجاد ابهام در زمان رسیدگی شود.

به همین دلیل، فعالان بازار آهن و فولاد باید فرآیند ثبت و کنترل معاملات را جدی بگیرند.

۱. تصور معافیت کامل معامله از مالیات

پذیرش کالا در بورس به معنی معافیت کامل همه مالیات‌ها نیست.

۲. اشتباه گرفتن بخشودگی مالیاتی با معافیت

مزیت ماده ۱۴۳ را نباید معادل معافیت کامل از مالیات دانست. 

۳. بی‌توجهی به ارزش افزوده

باید وضعیت مالیات و عوارض ارزش افزوده معامله بر اساس مقررات و نوع کالا بررسی شود.

۴. ثبت نکردن صحیح اسناد خرید

اسناد معامله بورس کالا باید به‌صورت منظم در پرونده مالی نگهداری شوند.

۵. عدم تطبیق حسابداری با معامله

مبلغ خرید، فروش و تسویه باید در سیستم حسابداری به‌درستی ثبت شود.

۶. نادیده گرفتن تفاوت مالیات عملکرد و ارزش افزوده

این دو مالیات سازوکار متفاوتی دارند و نباید با یکدیگر ترکیب شوند.

۱. تصور معافیت کامل معامله از مالیات

پذیرش کالا در بورس به معنی معافیت کامل همه مالیات‌ها نیست.

۲. اشتباه گرفتن بخشودگی مالیاتی با معافیت

مزیت ماده ۱۴۳ را نباید معادل معافیت کامل از مالیات دانست. 

۳. بی‌توجهی به ارزش افزوده

باید وضعیت مالیات و عوارض ارزش افزوده معامله بر اساس مقررات و نوع کالا بررسی شود.

۴. ثبت نکردن صحیح اسناد خرید

اسناد معامله بورس کالا باید به‌صورت منظم در پرونده مالی نگهداری شوند.

۵. عدم تطبیق حسابداری با معامله

مبلغ خرید، فروش و تسویه باید در سیستم حسابداری به‌درستی ثبت شود.

۶. نادیده گرفتن تفاوت مالیات عملکرد و ارزش افزوده

این دو مالیات سازوکار متفاوتی دارند و نباید با یکدیگر ترکیب شوند.

آیا خرید آهن از بورس کالا برای آهن فروشان قابل استناد مالیاتی است؟

اسناد رسمی معامله، صورتحساب و مدارک پرداخت و تحویل کالا می‌توانند مستندات مهمی برای ثبت و اثبات خرید در پرونده مالیاتی باشند.

آیا معاملات بورس کالا در سامانه مودیان هم اهمیت دارند؟

بله؛ هماهنگی اطلاعات معاملات، صورتحساب‌ها و اطلاعات مالیاتی برای جلوگیری از مغایرت اهمیت دارد.

اگر در حوزه خرید و فروش آهن، فولاد، میلگرد، تیرآهن یا سایر محصولات فولادی فعالیت می‌کنید، بررسی صحیح ساختار مالیاتی معاملات اهمیت زیادی دارد.

شرکت حسابداری مالیاتی رهافام می‌تواند در زمینه‌هایی مانند:

مشاوره مالیاتی آهن فروشان، مالیات معاملات بورس کالا، مالیات ارزش افزوده،

سامانه مودیان،

بررسی پرونده مالیاتی و دفاع مالیاتی

به فعالان این حوزه خدمات تخصصی مالیاتی ارائه کند.

اگر حجم خرید و فروش شما بالاست یا درباره نحوه ثبت و محاسبه مالیات معاملات بورس کالا ابهام دارید، بررسی پرونده و اسناد قبل از رسیدگی می‌تواند از ایجاد بسیاری از اختلافات مالیاتی جلوگیری کند.

مالیات خرید و فروش آهن در بورس کالا فقط به یک نرخ مشخص محدود نمی‌شود. در هر معامله باید نوع مالیات، وضعیت ارزش افزوده، اسناد خرید و فروش، صورتحساب، مالیات عملکرد و مقررات خاص بورس کالا را در کنار یکدیگر بررسی کرد.

همچنین فروش برخی کالاهای پذیرفته‌شده در بورس‌های کالایی می‌تواند از مزیت بخشودگی مقرر در ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم برخوردار شود؛ اما این موضوع به معنی معافیت کامل معامله از مالیات نیست. 

بنابراین خریداران و فروشندگان آهن و فولاد بهتر است قبل از انجام معاملات بزرگ، ساختار مالیاتی معامله و نحوه ثبت آن را بررسی کنند.در این  مسیر شرکت حسابداری مالیاتی راهافام با 23 سال تجربه مالیاتی در کنار سما خواهد بود